Welcome

ใช้ยาสเตียรอยด์พ่นจมูกอย่างไรให้ปลอดภัย

ใช้ยาสเตียรอยด์พ่นจมูกอย่างไรให้ปลอดภัย เป็นยาที่ออกฤทธิ์เฉพาะที่ที่เยื่อบุจมูกได้ดี และมีผลต่อทั่วร่างกาย (systemic effect) ต่ำ ได้เริ่มมีการนำยาสเตียรอยด์พ่นจมูกมาใช้รักษาโรคจมูกอักเสบภูมิแพ้ ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2517 นอกจากจะใช้ยาสเตียรอยด์พ่นจมูกรักษาโรคดังกล่าวแล้ว ยาสเตียรอยด์พ่นจมูกยังมีที่ใช้ในโรคอื่นๆอีก เช่น โรคจมูกอักเสบชนิดไม่แพ้, ไซนัสอักเสบเฉียบพลัน, ไซนัสอักเสบเรื้อรัง, ริดสีดวงจมูก, เยื่อบุจมูกอักเสบจากการใช้ยาหดหลอดเลือดเฉพาะที่นานเกินไป (rhinitis medicamentosa) ในปัจจุบัน มียาสเตียรอยด์พ่นจมูกที่จำหน่ายในประเทศไทย 6 ชนิดคือ

– Beclomethasone dipropionate

– Budesonide

– Fluticasone propionate

– Triamcinolone acetonide

– Mometasone furoate

– Fluticasone furoate

เนื่องจากมีการใช้ยาสเตียรอยด์พ่นจมูก ในโรคต่างๆเพิ่มมากขึ้น ซึ่งมักจะเป็นโรคที่เรื้อรัง และต้องใช้ระยะเวลานานในการรักษา จึงมีคำถามตามมาว่า การใช้ยาสเตียรอยด์พ่นจมูกเป็นระยะเวลานานในโรคดังกล่าว ปลอดภัยหรือไม่ โดยเฉพาะในผู้ป่วยเด็ก

การที่ยาสเตียรอยด์พ่นจมูกจะทำให้เกิดผลข้างเคียงที่ไม่พึงประสงค์โดยเฉพาะผลต่อทั่วร่างกายได้นั้น ยาสเตียรอยด์พ่นจมูกจะต้องมีการดูดซึมเข้าสู่กระแสโลหิตในปริมาณที่สูงมากพอ เมื่อพ่นยาสเตียรอยด์พ่นจมูกเข้าไปในโพรงจมูก ยาสเตียรอยด์พ่นจมูกส่วนหนึ่งจะมีการดูดซึมผ่านเยื่อบุจมูก และเข้าสู่กระแสโลหิตได้โดยตรง (แผนภูมิที่ 1) อีกส่วนหนึ่งซึ่งเป็นส่วนใหญ่ (มากกว่าร้อยละ 50 ของยาสเตียรอยด์พ่นจมูก) จะถูกผู้ป่วยกลืนลงไปในทางเดินอาหาร และมีการดูดซึมผ่านไปยังตับ เพื่อผ่านขบวนการทำให้ยาหมดฤทธิ์ หลังจากนั้นส่วนที่ยังมีฤทธิ์อยู่ จึงจะถูกดูดซึมเข้าสู่กระแสโลหิต ดังนั้น ปริมาณของยาสเตียรอยด์พ่นจมูกที่ถูกดูดซึมเข้าสู่กระแสโลหิต และทำให้เกิดผลข้างเคียงที่ไม่พึงประสงค์ จึงเป็นผลรวมระหว่างยาสเตียรอยด์พ่นจมูกที่ถูกดูดซึมผ่านเยื่อบุจมูกโดยตรง และยาสเตียรอยด์พ่นจมูกที่ถูกดูดซึมผ่านทางเดินอาหาร หลังจากผ่านขบวนการทำให้ยาหมดฤทธิ์ในตับแล้ว

ดังนั้น การเลือกใช้ยาสเตียรอยด์พ่นจมูกขึ้นอยู่กับปัจจัยของตัวโรคเอง, ปัจจัยเกี่ยวกับผู้ป่วย และ ปัจจัยเกี่ยวกับผู้จ่ายยา ยาสเตียรอยด์พ่นจมูก เป็นยาที่มีประสิทธิภาพสูงสุดในการรักษาโรคจมูกอักเสบภูมิแพ้ในปัจจุบัน โดยสรุปผู้ป่วยโรคจมูกอักเสบภูมิแพ้ควรใช้ยาสเตียรอยด์พ่นจมูกก็ต่อเมื่อ ประโยชน์จากการใช้ยาดังกล่าว มากกว่าอัตราเสี่ยงหรือผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้นได้ ผลข้างเคียงของยาสเตียรอยด์พ่นจมูกนั้นน้อยมาก และการใช้ยาดังกล่าวในระยะยาว ค่อนข้างปลอดภัย ถ้าใช้อย่างเหมาะสม